De één a laatste week van april was een week vol wisselende activiteiten. Van spontane avond en middag wandelingen tot aan familiedagen en gymmen.
🌟 Hoogtepunten van de week
Een gezellige familiedag met een vol huis voor kinderen. We hadden bezoek voor een hele dag en dat was ontzettend gezellig. In de ochtend lekker samen eten en in de middag lekker op pad, want een zestal aan jongens betekend veeeeeel energie! Eerst naar de winkel zodat we konden picknicken en op na de speeltuin waar voor ieder wat is om mee te spelen. Een dag die energie kost maar meer energie geeft!
Eens in de twee week hebben we met een vaste groep thuisonderwijsgezinnen gym. Weekend is voor ons een goed moment en deze houden we hiervoor ook vrij. Lekker uitleven en socialiseren.
Een spontane wandeling in de avond want de zon scheen zoo lekker. En in het weekend zijn we ieder apart gaan wandelen. Ik deed mini-boodschappen met mijn mini man. En manlief ging op stap met de grote jongens naar de speeltuin.
⚡ Uitdaging van de week
Bijkomen van afgelopen weekend (verjaardag Oma). De kinderen moeten altijd goed bijkomen van zoiets en daar geven wij dan ook aan toe.
De kleinste begint me toch te kruipen van heb ik jouw daar. Hij is zooo druk bezig dat hij ook steeds meer ongelukjes krijgt als je niet continu op de grond erbij blijft zitten. Half zittend op alles. Aanstalten doen om te lopen. Echt fantastisch hoe hij zich ontwikkeld!
💚 Favoriet moment
Thuisonderwijs en leren zit zo ingebakken in onze routine dat één van de kinderen spontaan opdrachtjes pakt uit de kast om lekker aan de slag te gaan. Zo ook in het weekend wanneer we alles wat meer loslaten. Ook voor mij een grens, want ik observeer wel wat ze uiteindelijk echt pakken (en neem dat mee na de volgende week) en tegelijketijd pak ik de uren die ik doordeweeks aan het thuisonderwijs besteed in het weekend aan mezelf. Dat mag ook, een mama is ook een eigen persoon en heeft ruimte nodig voor haar eigen dingen.
✨ Wat ik meeneem naar volgende week
De zon en wat meer graden warmte zou perfect zijn! Koningsdag is in aantocht en we hebben meerdere dingen op de planning staan.
Afsluiter
Bedankt dat je meekeek in onze week! Hoe zag jouw week eruit?
Een groot gezin, onvoorspelbaar weer in Nederland en variatie hebben in leeftijden thuis was de juiste motivatie om de tuin eens goed aan te pakken. Ik wilde al heel lang de tuin wat gerichter inrichten en tegelijketijd uitdagend om heerlijk te kunnen spelen en ontspannen.
Een bouwplaats met stenen (deze zitten in de schildpad)
✏️ Intro
Van een betegelde en modderige tuin naar een speelplek met ruimte voor een moestuin en waar wij zelf als ouders ook ontspannen kunnen zitten en observeren. De tuin bood veel ruimte en veel mogelijkheden. Het hebben van veel modder was erg leuk voor de kinderen om mee te spelen maar voor mij erg veel werk om steeds schoon te moeten maken. Zowel de kinderen als in huis. Een rondkruipende baby vraagt toch wel om andere maatregelen.
Op een gegeven moment wilde de oudste ook niet meer naar buiten. De tuin oogde te rommelig en te chaotisch. Dat zorgde voor spanning en onrust in zijn lijf. En uiteindelijk werd buitenspelen een strijd. Deze Pinterest pinnende mama wilde nu graag wel eens wat actie ondernemen om de tuin anders in te richten. Ik zag zoveel leuks voorbij komen en ben toen maar eens gaan uitschrijven/uittekenen wat ik geschikt vond en wat niet. In overleg met mijn wederhelft en ook veel actie van zijn kant, hebben we het samen voor elkaar gekregen! En heel belangrijk, het hoeft niet Pinterest Perfect te zijn!
🌱 Waarom kiezen voor een natuurlijke speeltuin?
Natuurlijke speeltuinen bieden talloze voordelen voor kinderen, waaronder verbeterde motorische vaardigheden (klimmen, balanceren), verhoogde creativiteit en fantasie door gebruik van natuurlijke materialen, en een betere cognitieve en emotionele ontwikkeling. Ze stimuleren intensiever bewegen, inclusief spel en verminderen stress. Bovendien leren kinderen risico’s inschatten en ontwikkelen ze respect voor de natuur. Dus minder prikkels en meer fantasie.
In onze tuin zochten we naar een balans tussen vrij spel en een voorspelbare omgeving. Een plek waar kinderen zelf de regie hebben over hun spel, maar waar het materiaal tegelijkertijd uitnodigt en richting geeft.
Een regenton voor eigen gebruik & modderkeuken
Juist die combinatie zorgt voor duidelijkheid: kinderen weten wat ze kunnen doen, zonder dat het vastligt hoe ze het moeten doen. Door die herkenbaarheid en herhaling krijgen ze de kans om vaardigheden écht eigen te maken. Herhaling zorgt voor meesterschap in het ontwikkelen van vaardigheden.
🪵 Hoe wij onze tuin hebben ingericht
Bij het inrichten van onze tuin hebben we bewust gekozen voor een opzet die zowel vrijheid als duidelijkheid biedt. In plaats van één centrale speelplek zijn er verschillende plekken ontstaan die elk iets anders uitnodigen. Dat zorgt voor overzicht en rust, terwijl er tegelijkertijd genoeg variatie is om steeds opnieuw tot spel te komen.
We werken daarbij zoveel mogelijk met natuurlijke materialen, zoals hout, zand en water. Deze materialen zijn herkenbaar en geven kinderen houvast: ze weten wat ze ermee kunnen doen. Tegelijkertijd ligt het spel niet vast, waardoor er ruimte blijft voor eigen invulling. Een object kan telkens op een andere manier gebruikt worden, wat maakt dat spel zich blijft herhalen en verdiepen.
In de tuin is ook ruimte voor rommel en experimenteren. Niet alles hoeft netjes of af te zijn. Juist door te mogen schuiven, bouwen, veranderen en opnieuw te beginnen, worden kinderen uitgedaagd om te ontdekken en hun eigen ideeën te volgen. Dat vraagt soms om loslaten als ouder, maar levert veel betrokkenheid en spelplezier op.
🌼Onze speelhoeken in de tuin
De tuin heeft meerdere hoeken en meerdere materialen. Alles heeft een doel en tegelijketijd open speelmogelijkheden. We hebben eerst de tuin opgeruimd en alles weggedaan wat echt kapot was om te hergebruiken. Daarna zijn we het zand gaan verhogen en hebben we er houtsnippers neergelegd. Dat was de basis. Langzamgerhand begonnen we andere dingen toe te voegen, zoals:
Een modderkeuken met een trechter. Een kapstokje als extra detail waar we wat pannen op hangen.
Een regenton die zich vult met regenwater (water hergebruiken!) en waar ze zelf toegang tot hebben voor het pakken van water.
Een zwarte opbergbox (officeel is hij voor dekens en kussens) waar we resterend speelgoed in opruimen. Waarom? Dat oogt beter in de tuin want het haalt de rommeligheid weg. En met onvoorspelbaar weer waait het de tuin niet door.
Een exra werktafel met een bak eronder waar ik voor nu dino’s in het gedaan (onze oudste speelt het lieftste met dino’s).
Een watertafel met houders die het water kunnen laten doorlopen of juist stoppen.
Een watermuur met trechters en slangen.
Een zandbak met stenen en grote trucks.
Een looppad wat de konijnen afscheidt van de speelruimte. We hebben konijnen in de tuin omdat we op die manier samen zorgdragen voor dieren en zij merendeels van het overgebleven groente en fruit consumeren.
Een tekenbord met krijt waar ze lekker kunnen tekenen en schrijven (deze zet ik wel elke keer terug in de schuur als we klaar zijn met spelen).
Loopklompen en een net met ballen.
Een moestuin om de cirkel van het groeien bewuster mee te maken.
We hebben alles een bepaalde plek gegeven om onderscheid te maken tussen de verschillende mogelijkheden en om de kinderen om te leren zorg te dragen voor hun spulletjes. Zorgdragen maar ook leren dat spulletjes ook een plek kunnen hebben om opgeborgen te worden.
Een watermuur. De kinderen kunnen zelf kiezen welke bakjes ze eronder zetten of welke ze gebruiken voor het verplaatsen van water.
🧠 Wat we zien bij onze kinderen
Sinds we de tuin op deze manier hebben ingericht, zien we dat onze kinderen langer spelen, meer fantasie gebruiken en meer opgaan in hun eigen spel. Het laat zien dat een natuurlijke speeltuin niet groot of perfect hoeft te zijn. Met kleine aanpassingen kun je al een omgeving creëren die uitnodigt tot ontdekken, spelen en groeien — zolang er ruimte is voor zowel vrijheid als houvast.
Een plek waar de kinderen elke dag weer naar vragen om te kunnen doen en waar ze zichzelf kunnen zijn.
⚠️ Wat wij hebben geleerd!
Wat we hebben geleerd, is dat het niet zozeer gaat om meer begeleiden of sturen, maar juist om een omgeving die het spel als vanzelf draagt. We merkten dat onze kinderen buiten niet altijd tot prettig spel kwamen. Het eindigde vaker in ruzie of onrust, en daardoor zaten wij zelf ook minder ontspannen buiten.
Voor ons zit de verandering dus niet in “loslaten”, maar in hoe de omgeving is ingericht. Door meer duidelijkheid en houvast te bieden in het spel, ontstaat er minder frustratie en meer ruimte om samen of naast elkaar te spelen. Ook onze eigen verwachtingen moesten we bijstellen. Niet alles wordt gebruikt zoals wij het bedacht hadden — en dat is juist de kracht. Kinderen geven er hun eigen betekenis aan.
We merken nu dat we ook makkelijker even weg kunnen lopen, zonder dat het meteen escaleert. Dat geeft rust — voor hen, maar ook voor ons. Op deze manier kunnen we allemaal ontspannen in de tuin zitten.
🌳 Tot slot
Tot slot merken we dat het niet gaat om een perfecte tuin, maar om een plek die klopt voor je gezin. Een omgeving die kinderen helpt om tot spel te komen, en die tegelijkertijd rust geeft — ook voor ons als ouders.
Door kleine aanpassingen in hoe de tuin is ingericht, is er meer ontspanning ontstaan. In het spel van de kinderen, maar ook in hoe wij er zelf bij zitten. Een lerende omgeving die voelt als een ontspannen omgeving. Precies hoe wij ook naar leren kijken!
Ruimte voor wat wil groeien en waar de overgang naar buiten steeds bruisender wordt. De handen beginnen te kriebelen om aan de slag te gaan met nieuwe projecten en om op zoek te gaan naar nieuwe avonturen.
De eerste tekenen van lente, gewoon bij ons thuis.
Intro – waarom Ostara?
De eerste tekenen van de lente laten zich voorzichtig zien. Knoppen aan de bomen zwellen op, het licht voelt zachter en kinderen lijken als vanzelf weer meer naar buiten te trekken. Alsof er iets in beweging komt, zonder dat iemand het echt benoemt.
In deze periode wordt Ostara gevierd — een moment waarop dag en nacht in balans zijn en de natuur opnieuw begint. Maar los van de naam of traditie, is dit vooral een tijd die je kunt voelen. Een tijd van groei, van kleine beginstappen en van ruimte voor wat zich wil ontvouwen.
Juist in het samenzijn met kinderen wordt deze overgang zichtbaar. Waar in de winter nog rust en naar binnen keren centraal stond, ontstaat nu weer nieuwsgierigheid, energie en de behoefte om te ontdekken. Misschien herken je het: meer vragen, meer beweging, meer leven.
Ostara nodigt uit om daar bewust bij stil te staan. Niet door iets groots te moeten, maar door te kijken, te volgen en ruimte te geven. Aan de natuur, maar ook aan de ontwikkeling van een kind — en misschien ook een beetje aan jezelf.
Wat is Ostara?
Ostara is een lentefeest dat samenvalt met de lente-equinox, het moment waarop dag en nacht precies even lang zijn. Het markeert de overgang van de donkere winter naar het lichtere, groeiende seizoen.
In de natuur wordt deze verandering zichtbaar: knoppen lopen uit, dieren worden actiever en het leven keert langzaam terug. Ostara staat symbool voor balans, nieuw begin en groei.
Het is een uitnodiging om stil te staan bij wat zich aandient. Niet alleen buiten, maar ook in jezelf en in de ontwikkeling van een kind.
Ostara wordt verbonden met zachte lentekleuren zoals lichtgroen, geel en pastelkleuren, die het nieuwe leven en de groei weerspiegelen. Symbolen die hierbij horen zijn onder andere het ei, als teken van nieuw begin, en de haas, die vruchtbaarheid en levenskracht vertegenwoordigt. Ook jonge planten en bloemen staan centraal, als zichtbaar teken dat de natuur weer ontwaakt.
Ostara vieren met kinderen
Dit jaar vierden wij Ostara niet groots of volgens een vast ritueel, maar juist in kleine momenten, verspreid over meerdere dagen.
We haalden de lente in huis met paastakken en zachte kleuren. De kinderen hingen eitjes op, we versierden de ruimte en maakten zo zichtbaar dat er iets verandert, binnen en buiten.
Aan tafel ontstonden vanzelf momenten van creëren: eieren verven, met aandacht en in eigen tempo. Buiten begonnen we aan onze moestuin — eerst binnen met kleine zaadjes, later ook buiten in de tuin. Stap voor stap kreeg het vorm, net zoals de lente dat doet.
We deelden een eenvoudig paasontbijt, bakten samen en maakten ruimte voor samenzijn. Geen strak plan, maar volgen wat zich aandient.
Misschien is dat wel wat Ostara voor ons betekent: niet iets dat je organiseert, maar iets dat je herkent in de kleine dingen. In groei, in aandacht en in het samen beleven van wat langzaam tot leven komt.
Wat betekend Ostara in het dagelijkse leven?
Ostara is niet alleen iets wat je viert op een specifiek moment, maar vooral iets wat je terugziet in het dagelijks leven. In kleine veranderingen die bijna ongemerkt plaatsvinden.
Groei begint klein.
De dagen worden langer, het licht komt eerder naar binnen en er ontstaat weer meer ruimte om naar buiten te gaan. Misschien merk je het aan je kind, dat meer energie heeft, nieuwsgieriger is of weer vaker de wereld wil ontdekken.
Ik merkte dat omze oudste zo lang binnen had gezeten dat er tegenzin tegen het buiten zijn was gaan ontstaan. Terwijl hij in zijn jongere levensjaren echt een buitenkind was en gewoonweg niet binnen te krijgen was, ongeacht het weer. Ik denk ook wel dat het een omschakeling is van een andere structuur en omgeving hem even van zijn stuk brengt en hierin ruimte nodig heeft om zich aan te passen en weer eigen te maken. Voor mij was dat nog meer een reden om onze tuin nog meer te laten uitnodigen om buiten te gaan spelen.
Ook in huis kan er iets verschuiven. Waar de winter nog vroeg om rust en naar binnen keren, ontstaat nu vanzelf meer beweging. Ramen gaan open, spullen worden opgeruimd en er komt letterlijk en figuurlijk meer lucht. Ik ga lettterlijk de kasten door om de winterkleding op te ruimen en uit te zoeken. Ik hang de luchtige kleding weer terug. We sorteren wat terug gaat in de winterbak voor volgend jaar (voor het volgende kind) , wat naar de kledingbak gaat of wat verkocht wordt.
Ostara herinnert eraan dat groei niet geforceerd hoeft te worden. Dat ontwikkeling vanzelf ontstaat, wanneer er ruimte is. In het ritme van alledag, in het samenzijn en in de kleine momenten waarop iets nieuws begint.
Misschien zit de betekenis van Ostara juist daarin: in het opmerken van wat al in beweging is, zonder het te willen sturen.
Ostara in opvoeding en thuisonderwijs
Ostara laat zich ook mooi vertalen naar opvoeding en thuisonderwijs. Niet als een thema dat je oplegt, maar als iets wat je volgt.
Leren ontstaat vanzelf, als er ruimte is.
In deze periode verandert er veel, zowel in de natuur als in een kind. Er ontstaat meer energie, meer nieuwsgierigheid en vaak ook meer behoefte aan beweging en ontdekken. Door daarbij aan te sluiten, in plaats van het te sturen, ontstaat er ruimte voor ontwikkeling die van binnenuit komt. Ik richt de tuin opnieuw in om het buitenspelen meer uit te nodigen maar ook om dit samen met de kinderen te doen en uitleggen hierbij dat we ook samen zorgdragen voor de tuin en schoonhouden.
De lente nodigt uit om vaker naar buiten te gaan en de omgeving als leerplek te zien. Rekenen gebeurt in de moestuin, taal ontstaat in gesprekken over wat je ziet en voelt, en verwondering vormt de basis voor leren. Niet alles hoeft bedacht te worden — veel ontstaat vanzelf wanneer je vertraagt en kijkt. Daarnaast door te beginnen met een moestuin leren de kinderen over het groeiproces van groente e fruit en dat je deze weer kan gebruiken tijden het koken. Je voorziet jezelf eten en ondetussen is het zien groeien van eten ook een (langzaam) leer proces.
Ook binnen kan er iets verschuiven. Meer ruimte, minder prikkels, materialen die passen bij het seizoen. Eenvoud en rust helpen een kind om zich te kunnen richten op wat er groeit. De drukkere seizoenen hebben vaak meerdere (visuele) prikkels binnenhuis en met Ostara, Pasen en de Lente merk je toch wel dat de prikkels meer naar buiten gaan en de kinderen afwisselend buiten en binnen willen zijn. Buiten bruisen ze van de energie en binnen trekken ze zich terug met een boekje of knutselproject.
Misschien is dat wel de essentie van Ostara in opvoeding: vertrouwen op het proces van ontwikkeling. Weten dat groei tijd nodig heeft, en dat jouw rol soms vooral ligt in het bieden van ruimte.
Persoonlijke reflectie
Samen de lente beleven.
Als ik terugkijk op deze periode, valt vooral de rust op waarmee alles ontstaat. Niets hoeft geforceerd, niets hoeft af. Het groeit, stap voor stap, precies op het moment dat het daar klaar voor is. Normaal gesproken regel ik van te voren veel meer en zit ik boordevol ideeen, maar deze keer ging het voor mij heel rommelig. Ook een mooie les voor mij om niet overal strak aan vast te houden, want bij het loslaten ontstaan er samen ook hele mooie dingen.
Samen van eten & rituelen genieten.
Misschien is dat ook wat Ostara mij laat zien. Dat ontwikkeling niet maakbaar is, maar wel zichtbaar wordt als je vertraagt en aandacht hebt voor wat er al is. In de natuur, in een kind en ook in jezelf.
Het vraagt niet om iets groots, maar om kijken, volgen en ruimte geven. En misschien is dat wel genoeg.
Zo zitten we alweer in week veertien. Een week van nieuwe dingen, een week vol drukte waarin manlief een andere baan geeft, wat betekend een geheel schema omver gooien tot aan veelal zelf de kinderen grotendeels van de dag alleen doen. Van tuinieren tot aan een gekleurd feestje!
Lees je mee?
🌟 Hoogtepunten van de week
We hadden in het weekend een genderfeestje! Ontzettend leuk om eens te mogen meemaken van iemand anders en helemaal van lieve mensen die ons dienbaar zijn & altijd voor ons klaarstaan. Feestje zelf was ontzettend leuk ingevuld met opdrachten tot aan invullen wat jij denkt dat de baby zal zijn tot aan feestelijke cupcakes die het geheim op een leuke manier prijsgaven.
⚡ Uitdaging van de week
De uitdaging van de week was echter wel de nieuwe baan van manlief. Onregelmatige diensten betekend echt wel voor mij dat ik veelal de kinderen alleen heb. An sich geen probleem, maar qua bedtijd een enorm geregel omdat ik dat medicatiegebonden ben met de jongste. Al met al is het wel gelukt. Bracht ook wel weer een soort van rust voor zowel mij als voor de kinderen. Voor mij in de trant dat ik het toch wel alleen kan en voor de kinderen betekend dat er ook veel duidelijkheid is voor wat wanneer is.
Zwemles voor de oudste proberen we te doen op een andere manier. De zwemles an sich ging heel goed. Maar erna, was een uitdaging op zichzelf. Hele avond lappen. Andere kinderen overstuur omdat er eentje overstuur was. De realiteit van een neurodivers gezin.. en het willen hebben van een village maar ook weten dat dat realistisch gezien niet altijd haalbaar is.. hoe fijn dat soms ook is voor ons als ouders.
💚 Favoriet moment
Tuinieren! We hebben de tuin ff KEIHARD aangepakt gewoon. Ik had ideeen en mijn man ook. Samen resulteerde dat in een mooie Montessori tuin gecombineerd met groen en moestuinieren. Grootste voordeel; geen vieze modder meer mee naar binnen! Maar, hoogtepuntje is toch wel de oudste die weer met plezier naar buiten gaat. We hebben hier en daar nog wel wat dingen die we willen doen, maar het grootste gedeelte is klaar!
✨ Wat ik meeneem naar volgende week
Energie! Iets wat ik keihard nodig heb om mijn sporten weer op te pakken. Weer serieus verder met mijn PT-plan (personal training) !
Afsluiter
Bedankt dat je meekeek in onze week! Hoe zag jouw week eruit?
Een week lang stond het thema Letters bij ons centraal. Ik heb specifiek gekozen voor Letters als een apart thema omdat er interesse in de letters begint te ontstaan en voor het leren lezen. Daarnaast heb ikzelf er ook een microdoel bij, namelijk het Montessori materiaal introduceren en meer gebruiken met de doordeweekse bakken. Met andere woorden, niet zozeer een Letter thema maar de Letters an sich door ons “lesprogramma” heen weven. Hier kun je meer lezen over het inzetten van bakken en hoe ik thuisonderwijs inricht.
Een speels, laagdrempelig en vooral heel uitnodigend thema, waarin we letters koppelen aan beweging, materialen, spel en ontdekkend leren. In dit blog neem ik jullie mee in hoe wij onze speelomgeving hebben ingericht en welke activiteiten we gedaan hebben.
🎨 Knutselen
We zijn niet zozeer aan het knutselen geweest. Naast de kleurplaten die ik elke week inzet (Alfabet kleurplaten waarbij elke letter verschillende onderwerpen staan die beginnen met de ‘A’ bijvoorbeeld), heb ik een sensorische tafel ingezet. De Flisat tafel kwam weer goed van pas door er steentjes aan toe te voegen, magnetische alfabetletters en een graafmachine.
📚 Taal & Lezen
Er wordt voorgelezen en samen boeken doorgekeken. Er zijn schuurpapieren letters en een zandbordje waarin je de letters kan nabootsen. Er is een rijdende trolley met verschillende materialen. Er zijn spelletjes zoals MaanRoosVis, maar ook ‘Ik leer lezen’ als educatief spel en ‘Ik leer schrijven’.
🔢 Rekenen & Spel
Op de bouwtafel heb ik DUPLO-platen gelegd met daarbij alfabetblokken. Voor een tijd terug had ik een deel van de voorbeelden van de alfabet trein van Duplo gelamineerd en deze heb ik bij de bouwplaten gelegd. Daarnaast heb ik verschillende spelletjes, puzzels en Montessori materiaal ingezet.
🚶♀️ Buitenactiviteiten
Buiten hebben we ons uitgeleegd met stoepkrijt. De tuin stond vol met verschillende letters tot aan stukje woorden zoals onze naam en herkenbare dingen zoals kat, ik en maan bijvoorbeeld. Ik heb er jammer genoeg geen foto van kunnen maken want we mochten ons naar binnen haasten vanwege de regen en even later was het weggespoeld jammer genoeg.
🧰 Materialen & Inspiratie
🧺 Sensory table – letters voelen & zoeken
📚 Boekenhoek met letterboeken
We hebben een aantal prachtige boeken neergezet die passen binnen het thema, zoals:
Het boek van alle letters
Mijn eerste 100 natuurwoorden
Woorden leren – Nijntje
Mijn eerste ABC – van Dale
De boeken staan op ooghoogte zodat ze er zelf bij kunnen. Regelmatig word er eentje gepakt om te bladeren of samen te kijken welke letters hij herkent.
🔤 Alfabetkaarten & houten puzzels
In de hoek hangen eenvoudige alfabetkaartjes ter herkenning. Daarnaast staat een letterpuzzel klaar die steeds weer uitnodigt tot spelen. Ik merk dat het aanbieden van een beperkte selectie materialen rust geeft en tegelijk heel uitnodigend werkt. Daarnaast heb ik zelf een e-book ontworpen die ik inzet om gebruikt te worden als opdrachtjes.
👉 “Wil je meer uitgewerkte opdrachten en printables bij dit thema? Bekijk mijn ebook in mijn Etsy shop.”
Inmiddels heb ik mijn collectie aan materiaal uitgebreid en wil ik hier in een ander blog over uitweiden hoe ik aan Montessori materiaal kom en hoe ik dat voor het thuisonderwijs inzet.
💡 Reflectie & Tips
Wat ik vooral fijn vond: letters leven nu echt in huis. Niet als lesje, maar als onderdeel van spel. Ze kiezen elke dag zelf iets binnen het thema: de ene dag bouwen, de andere dag de sensorische bak, en soms een boek.
Door het thema beleefbaar te maken in de ruimte ontstaat er betekenisvol leren — precies wat ik wilde bereiken. Er zijn zoveel manieren om dit thema te kunnen inzetten. Dit blog alleen is niet genoeg om alles te kunnen benoemen en te laten zien hoe wij letters inzetten met als doel om te leren lezen en letters te herkennen. Ik raak er persoonlijk zelf niet over uitgepraat.
🌟 Afsluiting
Sluit positief af.
“Dit waren onze activiteiten rond het thema Letters. Wil je zelf aan de slag met kant-en-klare opdrachten en printables? Neem dan een kijkje in mijn Etsy shop.”
Over vertrouwen, structuur en het volgen van het kind
Inleiding
De afgelopen jaren ben ik steeds dieper gaan nadenken over wat kinderen echt nodig hebben om te groeien. Niet alleen op schoolniveau, maar als mens. Tijdens mijn opleiding Pedagogiek maakte ik kennis met verschillende visies, en gaandeweg vond ik mijn eigen weg daarin. Deze blog gaat over hoe ik, via omwegen, bij Maria Montessori terechtkwam — en hoe haar gedachtegoed mijn thuisonderwijs en moederschap blijvend heeft veranderd.
Van Reggio Emilia naar Montessori
Tijdens mijn opleiding Pedagogiek raakte ik gefascineerd door de Reggio Emilia-benadering. De creativiteit, de schoonheid van het materiaal, de nadruk op het kind als onderzoeker — het sprak me allemaal aan. Het voelde vrij, kunstzinnig en kindgericht. Inmiddels ben ik erg geintresseerd in de atelier pedagogen en hoe zij te werk gaan. Maar dit bewaar ik voor een andere keer omdat ik de kinderen een stukje kunstontwikkeling wil meegeven en aan het onderzoeken ben hoe ik dat gaan uitvoeren.
Maar toen ik zelf moeder werd, en nog voordat ik thuisonderwijs ging geven aan mijn kinderen, merkte ik dat Reggio Emilia voor ons gezin wat te losjes was. De visie is prachtig, maar ik liep vast in de uitvoering. Er was behoefte aan meer rust, meer ritme, meer houvast. Ik ben er bijvoorbeeld achter gekomen dat daar waar de meeste kinderen zelf spelen, dit totaal niet gebeurde in ons gezin. Nu zie ik het wat bij de jongste terug. Maar bij de oudste totaal niet. Er was en is atlijd aanzet nodig (een uitnodiging tot spelen) en er werd vooral veel kapot gemaakt. Bij Reggio komt het heel erg uit het kind en wacht je dat af.
Zo kwam ik bij Maria Montessori terecht. Ik ontdekte dat zij in zekere zin op dezelfde fundamenten bouwde — respect voor het kind, leren vanuit nieuwsgierigheid, een omgeving die uitnodigt tot ontdekken — maar daar structuur en duidelijkheid aan toevoegde. En precies dat bleek te passen bij ons gezin. En ik kwam erachter dat zij ook vooral begonnen is met kinderen die anders leren, anders in de maatschappij staan en dat gaf mij hoop.
Verschil Reggio (links) & Montessori (rechts)
Het kind dat ik écht zie
Ik heb vier kinderen, onder wie één kind met autisme en een beperking. Montessori’s gedachtegoed hielp me om niet te focussen op wat “anders” is, maar op wat ís. Om te zien hoe elk kind, in zijn eigen ritme en op zijn eigen manier, bezig is om zichzelf te vormen.
Montessori schrijft: “Help mij het zelf te doen.” Die woorden klinken eenvoudig, maar ze bevatten een wereld aan wijsheid. Ze herinneren me eraan dat mijn taak niet is om te sturen of te duwen, maar om ruimte te geven. Om te helpen zónder over te nemen.
Soms betekent dat dat ik dingen loslaat die ik uit het schoolsysteem gewend was. Dat ik accepteer dat leren niet altijd stil aan tafel gebeurt, maar soms juist in beweging, in stilte of in herhaling. En dat ik vertrouw op het proces — ook als ik het even niet kan overzien.
De voorbereide omgeving — in huis en in mijzelf
Een van de mooiste inzichten van Montessori is het idee van de voorbereide omgeving. Eerst dacht ik dat dit vooral ging over het huis: lage planken, mooi materiaal, overzichtelijke werkplekken. Maar gaandeweg ontdekte ik dat ík zelf misschien wel de belangrijkste omgeving ben.
Mijn houding, mijn rust, mijn vertrouwen — dat is wat mijn kinderen het meest voelen. Als ik gespannen ben, wordt het leren stroperig. Als ik ontspannen ben, stroomt het weer. De voorbereide omgeving begint dus bij mijn eigen binnenwereld.
Vertrouwen boven controle
Montessori heeft me geleerd dat opvoeden en onderwijzen niet draait om het vormen van kinderen naar onze verwachtingen, maar om het volgen van hun innerlijke lijn. Elk kind heeft een natuurlijke drang om te groeien, te leren en zichzelf te worden — als we durven loslaten en vertrouwen.
Er zijn dagen waarop het chaotisch is. Dagen waarop ik twijfel of ik het goed doe. Maar telkens weer vind ik mijn anker in Montessori’s woorden: Help mij het zelf te doen.
Slotgedachte
Soms denk ik dat opvoeden vooral een oefening is in vertrouwen. In het kind, maar ook in onszelf. In de rust die ontstaat wanneer we niet alles willen beheersen, maar simpelweg aanwezig zijn.
Misschien is dat wel de kern van wat Maria Montessori mij leerde — dat groei vanzelf plaatsvindt, als we durven kijken, wachten en geloven. 🌿
In mijn vorige blog deelde ik waarom wij kozen voor thuisonderwijs. Daar kreeg ik veel mooie reacties op 💬 en ook de vraag: “Maar hoe ziet dat er dan in de praktijk uit?” In deze blog neem ik je mee in onze aanpak. Ik vertel hoe wij onze week structureren 🗓️, welke materialen we gebruiken 🧩, hoe thema’s een plek krijgen 🍂🐻 en hoe wij de balans vinden tussen vrijheid en richting ⚖️.
📦 Structuur met bakken
Toen ik begon met thuisonderwijs, merkte ik al snel hoe belangrijk structuur en afwisseling zijn. Kinderen hebben ruimte nodig om te ontdekken, maar ook duidelijkheid om tot leren te komen. Ik wilde graag een manier vinden waarop mijn kind zelfstandig kon werken, met materialen die uitnodigen tot ontdekken – niet alleen via hoofd, maar ook met hart en handen. Daarnaast wilde ik voor mijzelf ook een structuur waar ik elke week op kon terugvallen en eventueel kon laten overnemen door mijn man (gezien ik ook moest bevallen en er uiteindelijk een vrij lange ziekenhuisopname is geweest, was dit erg handig!)
🗓️ Zo ontstonden onze thema-bakken. Elke dag van de week heeft zijn eigen bak, gevuld met zorgvuldig gekozen materialen rond één thema. Zo ontstaat vanzelf een ritme, waarin taal, rekenen en creativiteit elkaar afwisselen. Het weekend tel ik niet mee.
Dag
Thema
Maandag
Taalbasis – klanken & letters
Dinsdag
Rekenen – tellen & hoeveelheden
Woensdag
Taaltoepassing – woorden & lezen
Donderdag
Rekenen verdiepen – getallen & inzicht
Vrijdag
Tijd & creativiteit – klokkijken en kunst
De bakken staan klaar in transparante boxen met labels. Elke ochtend pakken we gezamelijk de bakken of ik zet een avond ervoor al wat dingen klaar in een ochtend-mandje.
Op vrijdag sluiten we de week af in ons Atelier. Geen haast, geen doel om te bereiken, maar ruimte om te ontdekken. Met klei, kleur, licht of natuurlijke materialen onderzoeken we hoe iets voelt, beweegt of verandert. Het is kunst als ademruimte — zacht, rustig en vol aandacht. Hier mogen kinderen hun eigen tempo volgen, hun eigen vorm vinden. Alles mag groeien, ook de stilte. Ik heb wel als doel om langzamerhand kunstenaars en dergelijke te introduceren. Een programma dat kinderen laat: kennismaken met kunstenaars (niet oppervlakkig, maar door te voelen wat ze deden),werken vanuit materiaal en emotie, niet “kunstgeschiedenis”, maar: levende inspiratie + eigen ervaring. Wanneer ik dit ga starten, neem ik je mee in onze reis hierin.
📖 Materialen en methodes
In de taalbakken zitten materialen die je kunt zien, voelen en horen: schuurpapieren letters, zandtafeltjes, magnetische letters, klankkaartjes en werkbladen. De combinatie van zintuiglijk leren en spel maakt dat klanken echt “leven” — het zijn geen losse tekens, maar iets wat je kunt aanraken en uitspreken.
De rekendagen draaien om begrijpen door doen: tellen met stokken, hoeveelheden leggen met fiches, vergelijken, optellen en ontdekken. Het gaat niet om cijfers oefenen, maar om het begrijpen van hoeveelheden en verbanden.
🌍 Leren in thema’s
Daarnaast maak ik ook gebruik van thema’s. Themagericht werken speelt goed in op de verbeelding en ondersteund het cognitief vermogen. Eerder schreef ik al over thema werken (lees hier de basis die je ervoor nodig hebt). En heb ik al verschillende blogs gedeeld met een specifiek thema zoals Bosdieren. Het thema werken biedt ik naast de structuurbakken aan.
Daarnaast hebben de kinderen een map met werkbladen, passend bij het thema en die ze elk moment van de dag kunnen pakken. Dat werkt vooral fijn wanneer ik bezig ben met voeden van de baby en de één na oudste kan soms niet wachten tot we beginnen. Zo kan hij zelf een start maken.
⚖️ Balans tussen vrijheid en sturing
Het Montessori-onderwijs, ontwikkeld door Maria Montessori, richt zich op de natuurlijke drang van het kind om te leren. Ik baseer mijn methodes op de pijlers van Montessori omdat ik mijzelf en ons gezin daarin kan vinden gecombineerd met een structuur in de vorm van de structuurbakken & dagritmekaarten.
Het uitgangspunt is: “Help mij het zelf te doen.”
Het kind centraal – Ieder kind leert in zijn eigen tempo, vanuit eigen interesses en mogelijkheden.
Voorbereide omgeving – De klas is ordelijk ingericht met materialen die zelfstandig gebruik stimuleren.
Zelfstandigheid en keuzevrijheid – Kinderen kiezen zelf wat en hoe ze leren binnen duidelijke grenzen.
Leren van en met elkaar – Leeftijdsgemengde groepen bevorderen samenwerking, verantwoordelijkheid en sociale groei.
Concreet naar abstract leren – Speciaal Montessori-materiaal maakt leerstof tastbaar en inzichtelijk.
De leerkracht als gids – De leraar observeert, begeleidt en biedt ondersteuning op het juiste moment.
Ontwikkeling van het hele kind – Naast kennis staan zelfstandigheid, discipline, zorg en respect centraal.
Het doel is een kind dat zichzelf kent, verantwoordelijkheid neemt en met plezier leert.
🤝 Sociale kant van thuisonderwijs
Thuisonderwijs is voor ons niet iets wat zich alleen tussen vier muren afspeelt. We leren overal — in het bos, bij de bieb, in het zwembad of tijdens een museumbezoek.
Elke week hebben de kinderen momenten waarop ze andere gezinnen ontmoeten: ze volgen zwemles, hebben gym met andere thuisonderwijsgezinnen, en trekken er regelmatig op uit — naar het museum, de bibliotheek of gewoon de natuur in. Daar ontstaan de mooiste gesprekken en samenwerkingen, zonder dat het gepland hoeft te zijn.
Daarnaast is er tijd om buiten te spelen met buurtkinderen of vrienden die ook thuisonderwijs volgen. De sociale kring groeit vanzelf mee, in een tempo dat past bij ons leven.
Wat ik daarin zo waardeer, is dat contact hier op een natuurlijke manier ontstaat. Niet uit gewoonte of verplichting, maar uit nieuwsgierigheid, plezier en echte verbinding. De kinderen leren zich bewegen in verschillende groepen, terwijl er thuis rust en ruimte blijft om op te laden.
Voor mij voelt dat als de perfecte balans: vrijheid én verbondenheid, met de wereld als ons klaslokaal.
✨ Tot slot
Dit is hoe wij thuisonderwijs in de praktijk vormgeven. Het werkt voor ons omdat het structuur en houvast geeft 🗂️, terwijl er toch genoeg ruimte is voor creativiteit en spel 🎨🤸. Voor elk gezin ziet thuisonderwijs er weer anders uit, en dat is juist de kracht ervan 💪: je kunt het aanpassen aan wat bij jou en je kinderen past.
In een volgende blog laat ik je graag nog meer zien van onze thema’s 🌍 en materialen 🧩. Ook deel ik dan hoe mijn eigengemaakte werkbladen en ebooks 📘 een rol spelen in ons dagelijks werken. Wil je ondertussen meer zien van mijn ebooks, klik dan hier.
