De dagen worden korter, de lucht scherper, en de aarde lijkt even haar adem in te houden. We staan aan de drempel van Samhain, het moment waarop de natuur zich terugtrekt en het donker ons uitnodigt om hetzelfde te doen.
Waar Mabon draaide om balans en dankbaarheid, nodigt Samhain ons uit tot loslaten en verstilling.
Het is de tijd van het jaar waarin de sluier tussen zichtbaar en onzichtbaar dunner wordt — waarin herinneringen aan wie of wat we moesten loslaten dichterbij lijken te komen.
Een periode om stil te staan bij wat geweest is, dankbaar te zijn voor wat nog is, en te vertrouwen dat ook in het donker het leven doorgaat, onzichtbaar maar vol belofte.
Voor kinderen (en voor onszelf) kan deze tijd helpen om te leren omgaan met verandering en afscheid. In een wereld die vaak gericht is op groei en licht, biedt Samhain de kans om ook het donker en het einde een plek te geven.
Door stil te staan bij de natuurlijke cyclus van vasthouden en loslaten, leren kinderen dat niets echt verdwijnt — het verandert alleen van vorm. We staan stil bij de doden en van de lichte seizoenen. We omarmen wat het donker ons brengt.
🕯️ Wat is Samhain?
Samhain (uitgesproken als Sow-en) is het Keltische einde van het jaar — een overgangsmoment tussen de oogsttijd en de donkere helft van het jaar. Het is een periode waarin de natuur zich terugtrekt en de wereld om ons heen stiller wordt.
Van oudsher werd Samhain gezien als het moment waarop de sluier tussen de werelden dun is: tussen leven en dood, licht en donker, verleden en toekomst.
Samhain nodigt ons uit om af te sluiten, te eren en los te laten. Het vraagt om dankbaarheid voor wat was, en vertrouwen in wat nog komen mag. In de rust van de aarde schuilt immers de belofte van nieuw leven. 🌑
🌙 De symboliek van Samhain
Samhain draait om overgangen — van licht naar donker, van activiteit naar rust, van vasthouden naar loslaten. In de natuur zien we hoe alles zich langzaam terugtrekt: bladeren vallen, dieren zoeken beschutting, zaden verdwijnen in de aarde. Wat aan de oppervlakte verdwijnt, krijgt ondergronds tijd om te rusten en te vernieuwen.
Die natuurlijke cyclus weerspiegelt ook onze innerlijke beweging. Samhain herinnert ons eraan dat loslaten niet hetzelfde is als verliezen, maar een vorm van vertrouwen.
Vertrouwen dat er, zelfs in het donker, iets nieuws mag groeien. 🌱
Het is een periode waarin we mogen stilstaan bij onze wortels — bij wie we zijn, waar we vandaan komen, en wie ons voorgingen. Door het oude te eren, maken we ruimte voor het nieuwe.
Net als de kleuren vertelt ook de symboliek van Samhain een verhaal — van verbinding, loslaten en dankbaarheid. Elk symbool herinnert ons aan de cyclus van leven, dood en wedergeboorte:
👩👧👦 Samhain vieren met kinderen
Het vieren van Mabon hoeft niet groots te zijn. Kleine rituelen en activiteiten maken het feest tastbaar voor kinderen. Het belangrijkste is om ze erin te betrekken en om sommige dingen elk jaar terug te laten keren zodat er traditities ontstaan en herkenbaar wordt.
🎨 Creatieve activiteiten en rituelen voor ons als gezin
🎃 Pompoenen snijden
Samhain vieren we als gezin op een eenvoudige, maar betekenisvolle manier. Activiteiten die onze handen bezig houden en tegelijk het hart raken. We begonnen met het uithollen en snijden van pompoenen – een vrolijk, soms wat intensief werkje, waarin lachen en concentratie elkaar afwisselden. De pompoenen kregen hun eigen gezichten en werden, zodra het donker werd, met een kaarsje verlicht.
🍪 Pompoenkoekjes bakken
Van het vruchtvlees maakten we pompoenkoekjes, een geurige herinnering aan de overvloed van het seizoen. De keuken vulde zich met warmte, zoetigheid en het gevoel van samen creëren.
🕯️ Een altaar voor de overledenen
In huis richtten we een klein altaar in met foto’s van onze dierbaren die niet meer bij ons zijn. Ernaast plaatsten we appelkoekjes – zielenkoekjes – als symbool van verbondenheid met hen. Tijdens het avondeten brandden we kaarsjes, iets wat inmiddels een vast ritueel is geworden: een moment van rust, aandacht en samen-zijn.
🌑 Licht in de duisternis
Op de avond van Samhain zelf liet een kaars de hele avond branden bij het altaar, als teken van licht in de duisternis en van de liefde die blijft. Na het pompoensnijden sloten we de dag af met de film Coco van Disney – een prachtig, ontroerend verhaal over familie, herinnering en de kracht van verbinding over de grenzen van leven en dood heen.
🧡 Samen vieren en herdenken
Zo werd Samhain voor ons een moment van samen vieren, herdenken en dankbaar zijn – met licht, geur, smaak en gevoel. Een herinnering dat ook in het donker warmte te vinden is, zolang we die samen brandend houden.
📚 Samhain in thuisonderwijs
Samhain markeert het einde van het Keltische jaar en het begin van de donkere helft van het seizoen. In het thuisonderwijs is dit een moment om te vertragen, te luisteren en te voelen. Een tijd om samen te ervaren dat donker niet eng is, maar vol leven, stilte en verhalen.
🍂 Natuur & waarnemen
We trokken de natuur in en maakten avondwandelingen. In het schemerlicht zagen we vleermuizen en een uil vloog kort over ons heen— het geluid van de nacht die langzaam haar plek weer inneemt. De kinderen merkten hoe anders de wereld voelt als het donker wordt: zachter, stiller, een beetje geheimzinnig. Zo leerden we dat ook de natuur een ritme van rust kent.
📜 Verhalen & herinnering
Rond Samhain vertellen we verhalen over onze opa, die is overleden. Soms komen er vragen die raken, zoals:
“Is opa dood gegaan door Halloween?”
Dat werd een mooi moment om samen te praten over wat ziekte en dood betekenen.
Ik vertelde dat er een ziekte bestaat die kanker heet. Dat sommige mensen daarvan beter worden, en anderen niet. En dat opa één van die mensen was die niet beter werd.
Door die openheid ontstond ruimte voor begrip — zonder angst, maar met liefde en eerlijkheid.
🎞️ Verbinding door verhalen
Na het snijden van de pompoenen keken we samen naar de film Coco van Disney. Die gaf woorden en beelden aan wat Samhain betekent: het herinneren van wie er niet meer zijn. We konden uitleggen dat Samhain een feest is waarin we stil staan bij de doden, zodat we over hen kunnen praten, ze blijven herinneren en niet vergeten.
🕯️ Rituelen & licht
In huis brandde een kaarsje bij het altaar met de foto’s van opa en andere dierbaren. Tijdens het avondeten staken we kaarsjes aan — een ritueel dat we nu elke avond doen.
Dat kleine lichtje werd een symbool van verbinding: een teken dat liefde niet verdwijnt, ook niet als iemand er niet meer is.
📚 Pedagogische kracht
Samhain in het thuisonderwijs leert kinderen dat het donker niet iets is om bang voor te zijn, maar iets om nieuwsgierig naar te kijken. Door samen te praten over dood en herinnering, leren ze dat verdriet en liefde naast elkaar kunnen bestaan. Ze ontdekken dat herdenken niet zwaar hoeft te zijn, maar juist een manier kan zijn om het leven te vieren — met verhalen, licht en warmte.
💭 Persoonlijke reflectie
Samhain herinnert ons eraan dat leven en dood onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Dat waar iets eindigt, ook weer iets nieuws begint — soms onzichtbaar, diep onder de grond of in ons hart.
In de stilte van de herfst, tussen vallende bladeren en flakkerend kaarslicht, vinden we ruimte om stil te staan bij wie we missen en bij wat voorbij is. Niet om in verdriet te blijven hangen, maar om te voelen dat liefde blijft — in herinneringen, in verhalen, in het licht dat we samen brandend houden.
Zo wordt Samhain niet alleen een feest van loslaten, maar ook van vertrouwen: dat de cyclus doorgaat, dat donker nodig is voor nieuw leven, en dat verbondenheid niet ophoudt bij de grens van wat we kunnen zien. Voor mij was Samhain een mooi moment om stil te zijn bij het verlies van mijn vader en tegelijketijd bij de zware periode in het ziekenhuis afgelopen zomer. Kort gezegd had de jongste er niet meer kunnen zijn als we niet op tijd in het ziekenhuis geweest waren. Het leert je meer dankbaar te zijn voor het leven, voor wat wel is en te verstillen in het leven. Langzamer leven met meer intentie in plaats van alleen maar tijd door te brengen op de snelweg van het leven.
🌟 Afsluiting
Samhain is een feest van loslaten, herinneren en verbinding.
Een moment om stil te staan bij wie of wat we hebben moeten loslaten, en om te voelen dat liefde en herinnering blijven — ook als het leven verandert van vorm.
Het is de tijd van licht in het donker, van verhalen die blijven branden, en van vertrouwen in de rust die de winter brengt.
Hoe vier jij Samhain dit jaar? 🕯️
Ik hoor graag over jullie rituelen, herinneringen of kleine momenten van stilte — laat het me weten in een reactie. ✨
